Γράφει, λοιπόν, συγκεκριμένα: « Ναι, το είπε ο ανελλήνιστος: Και τι κατάφεραν οι αντίπαλοι μας; Μηδέν στο πηλίκιο»! Υπήρξε υπουργός Παιδείας, υπουργός Εξωτερικών, ετοιμάζεται να είναι αυριανός πρωθυπουργός των Ελλήνων. Και δεν ξέρει να ξεχωρίσει το «πηλίκο» (αποτέλεσμα της διαίρεσης δύο αριθμών από το «πηλίκιο»  (στρατιωτικό κάλυμμα της κεφαλής). Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι γνωστός για το σαρδάμ που συχνά παρεμβαίνει στην ομιλία του. Δεν ξέρω αν αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έκανε όλες τις πανεπιστημιακές του σπουδές στο εξωτερικό ή αν είναι, όπως και για πολλούς άλλους εξάλλου, μια αδυναμία του προφορικού του λόγου. Οτιδήποτε, όμως, κι αν από τα δύο ισχύει, δεν έχει να κάνει τίποτα με την ελληνικότητά του, τον πατριωτισμό του και τηναφοσίωση του στην Ελλάδα και τα ιδανικά της.

Συχνά, για μας τους αποδήμους η στάση των ελλαδικών συμπατριωτών μας είναι αποκαρδιωτική. Ιδιαίτερα όταν το συναίσθημα της αγέλης σε συνδυασμό με τη ξενοφοβία τους καταβάλει. Και το συναίσθημα της αγέλης, που αποζητά τη σιγουριά και την προστασία μεταξύ ομοεθνών συγκατοίκων, την καταλαβαίνω, τη ξενοφοβία όμως, όχι. Η αδυναμία ορισμένων εκ των αποδήμων να χειρίζονται την ελληνική με άνεση και επιτηδειότητα οπωσδήποτε δεν είναι απόδειξη ελλιπούς ελληνικότητας του προσώπου. Γράφει, όμως, ο Χ. Γιανναράς: «Η Ελλάδα δεν είναι ούτε γεωγραφία ούτε Ιστορία αλλοτριωμένη σε ιδεολόγημα. Είναι στάση ζωής και νόημα ζωής σαρκωμένα και τα δύο στη γλώσσα. Όσο υπήρχαν Έλληνες, πρώτη ανάγκη είχαν: «Ελευθερία και γλώσσα» (Σολωμός)….

Και η γλώσσα σαρκώνει την ετερότητα, καθιστά τον αυτόκαθορισμό κοινή, κοινωνούμενη πράξη». Αναμφισβήτητα, η ελληνική γλώσσα είναι βασικό σημείο αναφοράς των απανταχού Ελλήνων. Αυτό, όμως, δεν προϋποθέτει την άμεμπτη χρήση της. Ο Διονύσιος Σολωμός, στον οποίον αναφέρεται ο κ. Γιανναράς, ο εθνικός μας ποιητής, δεν ήξερε καλά ελληνικά. Ένα μεγάλο μέρος της ποίησήςτου είναι γραμμένο στα ιταλικά και μόνο μετά την παραίνεση του Τρικούπη, αποφάσισε να γράψει στα ελληνικά. Και δε νομίζω ότι η καλλιτεχνική ικανότητα του Σολωμού αμφισβητείται ούτε ο πατριωτισμός του (αλλοίμονο). Το ίδιο ισχύει και για δύο ακόμα εκ των κορυφαίων Ελλήνων ποιητών, τον Ανδρέα Κάλβο και τον Κωνσταντίνο Καβάφη, των οποίων η πρώτη γλώσσα ήταν άλλη από την ελληνική.

Και οι δυο όμως πρόσφεραν στην πατρίδα ένα σημαντικό μέρος του πνευματικού θησαυρού της και εξύψωσαν την πολιτιστική της παρουσία διεθνώς.«Δεν έχει παιδικά βιώματα πατρίδας στην Ελλάδα ούτε γλώσσα μητρική τα ελληνικά», συνεχίζει παρακάτω ο κ. Γιανναράς. Δεν έχει παιδικά βιώματα πατρίδας στην Ελλάδα; Δηλαδή, όποιος δε μεγάλωσε στην Ελλάδα στερείται πατριωτισμού; Ειλικρινά, αδυνατώ να συλλάβω τέτοιου είδους συλλογισμό. Το που μεγαλώνει κάποιος οπωσδήποτε επηρεάζει τη ψυχοσύνθεσή του.

Η αγάπη προς την Ελλάδα όμως, είναι κάτι που φυτρώνει σχεδόν από μόνο του στις καρδιές των Ελλήνων όπου κι αν αυτοί κατοικούν. Είναι κάτι που γαλουχείται, που καλλιεργείται, που τρανεύει με τη γνώση της καταγωγής, τις νουθεσίες των γονιών, τη μεταλαμπάδευση των ιδανικών και των ιδεωδών της φυλής που περνάει από γενεά σε γενεά. Είναι η άρρηκτη εκείνη υπαρξιακή σχέση, η μεταφυσική,πνευματική ανάγκη του ατόμου να συνδεθεί με τις ρίζες του, με το πεπρωμένο του. Και πουθενά αλλού στον κόσμο δεν θα μπορούσα να πω ότι επιτυγχάνεται καλύτερα από ότι μεταξύ των Ελλήνων της διασποράς.

Στα πέρατα εκείνα του κόσμου όπου ελληνικές κοινωνίες ζουν, αναπνέουν και αναπολούν Ελλάδα. «Και αν στις διαφορές αυτές δεν έχει ριζωμένα παιδικά βιώματα πατρίδας, τι θα υπερασπίσει σαν πρωθυπουργός;» Είναι ένα άλλο ερώτημα που θέτει ο κ. Γιανναράς. Ευτυχώς που οι πάμπολλοι ομογενείς που προσέτρεξαν στο πλευρό της αγωνιζομένης Ελλάδας στην διάρκεια των διαφόρων πολέμων της δε ζουν πια, για να ακούσουν αυτό το ερώτημα.Ευτυχώς που οι χιλιάδες των ελληνοπαίδων που φοιτούν στα ελληνικά σχολεία της διασποράς δεν έχουν ίσως πρόσβαση στις σελίδες της Καθημερινές, για να προσβληθούν, να μειωθούν, να νοιώσουν το πόσο μάταιο είναι να ξελαρυγγιάζονται τραγουδώντας πατριωτικά άσματα, διαδηλώνοντας την αφοσίωση και αγάπη σε μια πατρίδα που ίσως δεν γνώρισαν από κοντά, που δεν παύει όμως να κατακτά την καρδιά τους.

Ναι! Τα ελληνικά των παιδιών μας δεν είναι τέλεια. Η ομιλία τους δεν είναι στρωτή και δεν παίζουν στα δάκτυλά τους ιδιωματισμούς της ελληνικής γλώσσας. Αυτή η γλωσσική αδυναμία τους όμως, δεν τα εμπόδισε, υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες, να διαδηλώσουν, επανειλημμένα, την ελληνικότητα της Μακεδονίας, να αντισταθούν στην παραχάραξη της ελληνικήςιστορίας από τους Σκοπιανούς, να βροντοφωνάξουν την ελληνικότητά τους, την προσήλωσή τους στην πατρίδα των προγόνων τους. Πρόθεση μου δεν είναι να υπερασπιστώ τον κ. Παπανδρέου. Ούτε να διασταυρώσω ξίφη με τον κ. Γιανναρά. Είναι η απογοήτευση που συχνά με κατακλύζει κάθε φορά που τα πυρά της αντιπαράθεσης στρέφονται προς τους αποδήμους, τα τέκνα τους και ό,τι αυτοί αντιπροσωπεύουν. Συχνά από τους ελλαδίτες θεωρούνται ξένοι όταν εισχωρούν στα χωράφια τους και διεκδικούν μερίδιο από την κοινή κληρονομιά, όμως θεωρούνται ακραιφνείς πατριώτες, όταν τους ζητείται να υπερασπιστούν και να προωθήσουν τα εθνικά δίκαια στις χώρες που ζουν.

Αν ήταν μόνο ο κ. Γιανναράς που υιοθετούσε τη θέση αυτή αναφορικά με την ελληνικότητα των αποδήμων, θα το απέδιδα στον οίστρο που πρόσφερε το σαρδάμ του κ. Παπανδρέου για να υποστηρίξει τα υπόλοιπα πολύ σωστά που αναφέρει στην επιφυλλίδα του. Είναι, όμως, μια πιο γενικευμένη θέση των εν Ελλάδι Ελλήνων, που με ανησυχεί αφάνταστα. Ιδιαίτερα, όταν εμείς εδώ στη διασπορά σκοτωνόμαστε να διατηρήσουμε τις ρίζες μας, την κληρονομιά μας, τον πατριωτισμό μας. Λέτε, τα τριανταπέντε χρόνια που αφιέρωσα στην υπηρεσία του ελληνισμού να πήγαν χαμένα; Ίσως ο κ. Γιανναράς (και όλοι όσοι άλλοι πιστεύουν το ίδιο) να μπορεί να απαντήσει το ερώτημά μου αυτό. Εγώ, πάντως, αρνούμαι να το πιστέψω, όσο κι αν τα αδέλφια μας στην Ελλάδα μας θεωρούν Έλληνες ξένους.